Niezamówiona informacja handlowa – czy mogę wysłać ofertę do klienta bez zgody, czyli kilka słów o tym jak nie zostać spamerem

Czym jest informacja handlowa?

Zgodnie z definicją z Ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną informacja handlowa to każda informacja, która służy do promowania towaru, usług lub wizerunku przedsiębiorcy lub osoby wykonującej zawód, której prawo wykonywania zawodu jest uzależnione od spełnienia wymagań określonych przez odmienne przepisy. Informacja taka może mieć charakter bezpośredni lub pośredni.  Z zakresu definicji wyłączone są jednak informacje umożliwiające porozumiewanie się za pomocą środków komunikacji elektronicznej z określoną osobą oraz informacje o towarach i usługach niesłużące osiągnięciu efektu handlowego pożądanego przez podmiot, który zleca jej rozpowszechnianie, w szczególności bez wynagrodzenia lub innych korzyści od producentów, sprzedawców i świadczących usługi.

Upraszczając informacja handlowa to każdy komunikat, który ma doprowadzić do skorzystania z usług lub produktów przedsiębiorcy. Chodzi tu zatem o uzyskanie pozytywnego efektu marketingowego oraz sprzedażowego.

Prowadząc działalność stajemy przed pytaniem w jaki sposób możemy dotrzeć do Klientów.  Wpadamy wtedy na świetny pomysł- możemy znaleźć potencjalnych Klientów w Internecie, odezwać się do nich i przedstawić swoją ofertę. Dobry pomysł?

Nie. Nie wolno tak robić.

Ustawa o świadczeniu usług drogą elektroniczną  reguluje przesyłanie informacji handlowych do osób fizycznych. Ustawa przewiduje rozwiązanie tzw. opt- in (w przeciwieństwie do opt- out, czyli możliwości wyrażenia sprzeciwu). Oznacza to, że na otrzymywanie jakichkolwiek ofert musimy wyrazić zgodę.  Jeżeli natomiast skorzystamy z tej opcji to nasza informacja będzie niestety uważana za spam.

Dodatkowo, narażamy się wówczas na uznanie naszych praktyk za nieuczciwe praktyki rynkowe na gruncie ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym. Zgodnie z art. 9 pkt.3 ustawy za taką praktykę uważa się m.in. uciążliwe i niewywołane działaniem albo zaniechaniem konsumenta nakłanianie do nabycia produktów przez telefon, faks, pocztę elektroniczną lub inne środki porozumiewania się na odległość, z wyjątkiem przypadków egzekwowania zobowiązań umownych, w zakresie dozwolonym przez obowiązujące przepisy.

Jak ustawić zgodę marketingową na stronie?

W różnych aktach prawnych pojęcie zgody może być różnie zdefiniowane. W przypadku zgody na informację handlową  może być wyrażona również poprzez udostępnienie w tym celu identyfikującego daną osobę adresu elektronicznego (e-mail).  Zgody nie można jednak domniemywać. Ktoś kto dokonuje zakupów w sklepie internetowym nie zgadza się automatycznie na przesyłanie informacji handlowej. Przedsiębiorca prowadzący sklep powinien się zabezpieczyć udostępniając odrębny checkbox, gdzie Użytkownik może wyrazić zgodę. Zgoda musi być wyraźnie oddzielona od innych checkboxów (np. z akceptacją regulaminu). Nie jest również dopuszczalne automatyczne zaznaczanie zgody- to musi zostać wykonane przez użytkownika samodzielnie.

Wydaje się również, że nie jest możliwe ustawienie takiej zgody w ramach regulaminu strony, podlegającego akceptacji. Zgoda nie jest wówczas wyraźna, a klient jest zmuszony jej udzielić, jeśli chce skorzystać z innych usług dostępnych na stronie.

Czy można zwrócić się bezpośrednio do konsumenta, aby uzyskać taką zgodę?

Wedle stanowiska Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów takie postępowanie nie jest zalecane. Osobiście podzielam to stanowisko i uważam, że takie postępowanie narusza przepisy ustawy. Celem ustawy jest m.in. ochrona prawa jednostki do prywatności, a elementem tego prawa jest również wolność od niechcianych kontaktów ze strony osób trzecich.

Są jednak miejsca, gdzie można udostępnić swoją ofertę

Ofertę można zgodnie z prawem udostępnić w publicznych miejscach Internetu. Takim miejscem będzie np. grupa na Facebooku, czy forum dyskusyjne albo strona z ogłoszeniami.

Czy mogę wysłać ofertę do przedsiębiorców?

Ustawa o świadczeniu usług drogą elektroniczną wymienia wyłącznie osoby fizyczne. W zakres tego pojęcia na pewno wejdą również osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą. Czy wobec tego mogę przesłać swoją ofertę do przedsiębiorców?

Niestety odpowiedź jest negatywna.  W pozostałym zakresie przytoczyć należy przepisy Prawa Telekomunikacyjnego, które odnosi się do innych podmiotów: Zakazane jest używanie telekomunikacyjnych urządzeń końcowych i automatycznych systemów wywołujących dla celów marketingu bezpośredniego, chyba że abonent lub użytkownik końcowy uprzednio wyraził na to zgodę.  Urządzenia końcowe oznaczają takie urządzenia, których używamy łącząc się z siecią telekomunikacyjną lub Internetem- będzie to telefon, smartfon, czy komputer.  Marketing bezpośredni  polega na promowaniu usług, bądź produktów. Z powyższego przepisu wynika wobec tego wyraźny zakaz przesyłania informacji marketingowych do wszelkich odbiorców, w tym odbiorców niebędących osobami fizycznymi.

Zgoda na gruncie Prawa Telekomunikacyjnego również powinna mieć charakter wyraźny i uprzedni w stosunku do kontaktu. Nie można wobec tego zgody tej domniemywać na podstawie zachowań użytkownika. Nie można również skontaktować się z kimś celem uzyskania takiej zgody, ponieważ już sam taki kontakt stanowiłby naruszenie przepisów. Zgoda marketingowa na stronie musi być udzielona wyraźnie, najlepiej poprzez odpowiedni checkbox.

Na marginesie należy podkreślić, że w zakresie zgody na działania marketingowe nie można uniknąć zbierania zgody z powołaniem się na przepisy RODO i tzw. prawnie uzasadniony interes administratora. Z uwagi na to, że powołane wyżej przepisy przewidują bardziej restrykcyjne rozwiązanie i wymagają zbierania zgody to powołanie się na prawnie uzasadniony interes nie będzie wystarczające.

Jak zadbać o zgodność z przepisami? Zawsze zbierać zgodę na przesyłanie informacji handlowych, pamiętając przy tym, że zgoda powinna być wyraźna, a nie domniemana. Klient musi też wiedzieć na co się zgadza. Za naruszenie przepisów przedsiębiorca może narazić się na odpowiedzialność- cywilną, karną, a nawet administracyjną, o czym będę jeszcze pisać.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *