Przepisy odnośnie uzyskiwania zgody na przesyłanie informacji handlowej lub marketingowej są dość restrykcyjne. Aby przeczytać więcej o tym, jakie wymogi należy spełnić, by uzyskiwać zgodę zgodnie z prawem przeczytaj mój poprzedni tekst- dostępny tutaj.
Dzisiaj wskażę co może nam grozić za przesyłanie takich informacji. Sankcje za brak zgody na stronie internetowej mogą być dotkliwe.
Odpowiedzialność karna- jakie sankcje mogą nas spotkać?
Za przesyłanie niezamówionej informacji handlowej grozi nam niewątpliwie odpowiedzialność karna z art. 24 Ustawy o świadczeniu drogą elektroniczną. Zgodnie z tym przepisem: 1. Kto przesyła za pomocą środków komunikacji elektronicznej niezamówione informacje handlowe, podlega karze grzywny. 2. Ściganie wykroczenia, o którym mowa w ust. 1, następuje na wniosek pokrzywdzonego. Należy w tym wypadku zwrócić uwagę, że ściganie może nastąpić na wniosek pokrzywdzonego- wymagane jest zatem jego działanie, aby zainicjować postępowanie.
Można również w skrajnych przypadkach rozważyć, czy spamming nie stanowi formy tzw. stalkingu, przewidzianego w art. 190 a kodeksu karnego. Zgodnie z tym przepisem Kto przez uporczywe nękanie innej osoby lub osoby jej najbliższej wzbudza u niej uzasadnione okolicznościami poczucie zagrożenia, poniżenia lub udręczenia lub istotnie narusza jej prywatność, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.Z uwagi na to, że spamming narusza prawo osoby do prywatności nie należy wykluczyć takiej kwalifikacji.
Odpowiedzialność cywilna
Poza odpowiedzialnością karną prawo polskie przewiduje również odpowiedzialność cywilną. Na mocy art. 12 (w zw. z art. 9 pkt. 3) ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym konsument ma w przypadku otrzymania spamu następujące uprawnienia:
1. W razie dokonania nieuczciwej praktyki rynkowej konsument, którego interes został zagrożony lub naruszony, może żądać:
1) zaniechania tej praktyki;
2) usunięcia skutków tej praktyki;
3) złożenia jednokrotnego lub wielokrotnego oświadczenia odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie;
4) naprawienia wyrządzonej szkody na zasadach ogólnych, w szczególności żądania unieważnienia umowy z obowiązkiem wzajemnego zwrotu świadczeń oraz zwrotu przez przedsiębiorcę kosztów związanych z nabyciem produktu;
5) zasądzenia odpowiedniej sumy pieniężnej na określony cel społeczny związany ze wspieraniem kultury polskiej, ochroną dziedzictwa narodowego lub ochroną konsumentów.
Naruszenie dóbr osobistych
Przedsiębiorca może ponieść również odpowiedzialność za naruszenie dóbr osobistych, w tym przypadku prawa do prywatności. Odpowiedzialność cywila za naruszenie dóbr osobistych z art.24 kodeksu cywilnego wygląda następująco:
1. Ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny.
2. Jeżeli wskutek naruszenia dobra osobistego została wyrządzona szkoda majątkowa, poszkodowany może żądać jej naprawienia na zasadach ogólnych.
3. Przepisy powyższe nie uchybiają uprawnieniom przewidzianym w innych przepisach, w szczególności w prawie autorskim oraz w prawie wynalazczym.
Uprawnienia są dość szerokie, a dodatkowo (par.2) nie wykluczają żądania odszkodowania za poniesioną szkodę.
Odpowiedzialność za czyn nieuczciwej konkurencji
Na gruncie ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji działania przeciwko przedsiębiorcy może podjąć także inny przedsiębiorca, którego interes został zagrożony lub naruszony poprzez wysyłanie niezamówionej informacji handlowej. Takim przedsiębiorcą będzie zazwyczaj przedsiębiorca konkurencyjny. Zgodnie z § 3 art.10 ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną wysyłanie niezamówionej informacji handlowej jest uznane za czyn nieuczciwej konkurencji w rozumieniu ustawy wskazanej w zdaniu pierwszym. W związku z tym taki przedsiębiorca może żądać:
1) zaniechania niedozwolonych działań;
2) usunięcia skutków niedozwolonych działań;
3) złożenia jednokrotnego lub wielokrotnego oświadczenia odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie;
4) naprawienia wyrządzonej szkody, na zasadach ogólnych;
5) wydania bezpodstawnie uzyskanych korzyści, na zasadach ogólnych;
6) zasądzenia odpowiedniej sumy pieniężnej na określony cel społeczny związany ze wspieraniem kultury polskiej lub ochroną dziedzictwa narodowego – jeżeli czyn nieuczciwej konkurencji był zawiniony.
Kary, kary, kary
Zgodnie z art. 209 ust. 1 pkt.25 Prezes UKE może nałożyć na przedsiębiorcę karę m.in. w przypadku, gdy nie wypełnia obowiązków uzyskania zgody abonenta lub użytkownika końcowego, m.in. w zakresie art.172, wymagającego zgody na przesyłanie informacji marketingowych. Kara nie może przekroczyć 3% przychodu przedsiębiorcy w roku kalendarzowym poprzednim.
RODO
Należy również zaznaczyć, że brak uzyskania zgody i przesyłanie informacji handlowych może prowadzić do naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych. Takie postępowanie może również zostać uznane za incydent bezpieczeństwa ochrony danych osobowych, wymagający zgłoszenia do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Wszystkie jednak zależy od okoliczności sprawy. Temat naruszenia przepisów RODO na pewno jeszcze pojawi się na blogu.
Każdy przedsiębiorca przed wysłaniem niezamówionej informacji handlowej rozważyć czy „gra jest warta świeczki” i czy ryzyko nie przewyższa ewentualnych korzyści. Sankcje za przesłanie takiej informacji mogą być naprawdę dotkliwe- lepiej wobec tego działać w zgodzie z prawem.